Author: leiliragheb

#

بورس منطقه اي کرمان

www.irbourse.com

مقدمه

به نام خدا
رشد و توسعه اقتصادي پويا نيازمند برخورداري از بازارهاي مالي گسترده و كارا مي باشد. بازارهاي مالي از ديدگاه اقتصادي به دو بخش بازارهاي پول و بازارهاي سرمايه تقسيم مي شوند. بازار پول ،بازار مبادله منابع كوتاه مدت است و حداكثر سررسيد آن يك دوره مالي(معمولا" يكسال)مي باشد.در كنار بازار پول ،بازار سرمايه از جايگاه و اهميت فوق العاده اي برخوردار است . بازار سرمايه كه بر اساس ويژگي آن، مختص منابع بلند مدت بوده،امكان مبادله منابع را ميان دارندگان مازاد منابع با متقاضيان كسري منابع فراهم مي آورد.از آنجايي كه رشد و توسعه اقتصادي نيازمند ايجاد سرمايه گذاري هاي كلان مي باشد و اين سرمايه گذاري ها هيچگاه نمي تواند بر اساس بازار منابع كوتاه مدت (بازار پول) تامين مالي شود ايجاد يك بازار سرمايه قوي و كارآمد زير ساخت اساسي تامين مالي بلند مدت طرح هاي اساسي هر كشور را تشكيل مي دهد.
بازار سرمايه مكانيزمي را فراهم مي آورد تا بر اساس آن امكان تجهيز پس اندازهاي اندك به سرمايه گذاري هاي كلان اقتصادي فراهم گردد که اين اقدام بر اساس تخصيص بهينه منابع امكان پذير مي شود. در بازار سرمايه تخصيص ،زماني بهينه است كه بيشترين حجم منابع متوجه سودآورترين فعاليت گرديده و در نتيجه بهترين و توجيه پذيرترين فعاليت هاي اقتصادي با امكان بيشترين حجم تامين مالي روبرو خواهند شد.
در ايران ركن اصلي بازار سرمايه ،بورس اوراق بهادار بوده كه نقش محوري بازار سرمايه را بر عهده دارد.علي رغم قدمت بسيار طولاني بورسهاي اوراق بهادار درجهان، بورس اوراق بهادار در ايران داراي پيشينه كوتاه مدتي مي باشد .گرچه آغاز فعاليت رسمي بورس اوراق بهادار در ايران به سال 1346
بر مي گردد، ليكن شروع فعاليت اصلي و اساسي اين سازمان همزمان با اجراي اولين برنامه توسعه اقتصادي و اجتماعي نظام جمهوري اسلامي در سال 1368 مي باشد. وجود پتانسيل هاي بالقوه و ضرورتهاي ايجاد شده علي رغم وجود محدوديتها و مشكلات پيش رو، جايگاه بازار بورس اوراق بهادار را در طي سالهاي اخير بيش از پيش بر جسته و با اهميت ساخته است.هر چند كه بورس اوراق بهادار کشور از نظر نماگرهاي جمعيتي، صنعتي و اقتصادي از موقعيت ممتازي بر خوردار بوده است اما در دسترس نبودن ابزارها و زمينه هاي لازم براي مشاركت برابر و گسترده صاحبان منابع پس اندازي در بازار سرمايه ايران سبب شده تا درصد كمي از سرمايه تجهيز شده كنوني توسط اين بازار، به سهامداران جزء يا حتي بخش خصوصي تعلق داشته باشد. محدود بودن پوشش جغرافيايي بازار سرمايه ايران باعث ناشناختگي نسبي بورس اوراق بهادار در ساير نقاط كشور شده است و حضور كمرنگ شركتهاي فعال در نقاط دور دست كشور در اين بازار نيز از همين رو مي باشد.

مزاياي بورس اوراق بهادار از ديدگاه اقتصاد كلان ، سرمايه گذاران و شركتهاي سرمايه پذير

الف) مزاياي بورس اوراق بهادار از ديدگاه اقتصاد كلان
1.جمع آوري سرمايه هاي جزئي و پراكنده و يک کاسه کردن آن درجهت تجهيز منابع مالي شركت ها
2.بكارگيري پس اندازهاي راكد در امر توليد و تامين مالي دولت و موسسات
3.كنترل حجم پول ، نقدينگي و تورم از طريق انتشار سهام و ساير ابزارهاي مالي
4.بورس به مثابه بازار رقابت كامل (تعداد رياد خريدار و فروشنده، آزادي ورود و خروج از بازار شفافيت اطلاعات و تخصيص مطلوب منابع )
5.رشد توليد ناخالص ملي ، افزايش اشتغال و كمك به حفظ تعادل اقتصادي كشور
6.توزيع عادلانه ثروت از طريق تقسيم مالكيت عمومي با فروش سهام شرکت هاي بزرگ به مردم
ب)مزاياي بورس اوراق بهادار از ديدگاه سرمايه گذاران
1.خريد سهام و اوراق بهادار براي كسب بازده مناسب
2.اطمينان ازسرمايه گذاري به دليل شفافيت اطلاعات
3. قابليت نقدشوندگي اوراق بهادار وسهولت نقل وانتقال سهام
4.مشاركت در فرايند تصميم گيري براي اداره شركتها
5.ايجاد يك بازار دائمي ومستمركه امكان سرمايه گذاري بلند مدت وكوتاه مدت رافراهم مي نمايد
ج)مزاياي بورس و اوراق بهادار از ديدگاه واحدهاي اقتصادي(شركتهاي سرمايه پذير)
1.سهولت در تامين مالي از طريق انتشار سهام
2.افزايش اعتبار
3.تامين مالي با وثيقه گذاردن سهام شرکت هاي بورسي
4. تعيين ارزش بازار براساس قانون عرضه وتفاضا
5.سهولت در تغيير تركيب سهامداري وانتقال مالكيت
6.بوجود آمدن ديدگاهي مطلوب در سرمايه گذاري با كاهش ريسك واحد اقتصادي و امكان تامين مالي با هزينه كمتر
7.انتشار اوراق مشاركت بدون اخذ مجوز از بانك مركزي و فقط با مجوز سازمان بورس اوراق بهادار
8.برخورداري از معافيتهاي مالياتي
9.تبيين چشم انداز فعاليت شركت در آينده وارزيابي عملكرد شركت
10.ارتقا سطح اعتماد عمومي واستفاده از مشاركت عمومي در توسعه شركت

تعاريف و اصطلاحات

سهم :
سهم قسمتي از سرمايه شركت سهامي كه مشخص كننده ميزان مشاركت ، تعهدات ومنافع صاحبان آن درشركت سهامي مي باشد .
برگه سهم :
سند قابل معامله اي است كه نماينده تعداد سهامي است كه صاحب آن در شركت سهامي دارد.
شركت سهامي :
شركتي است كه سرمايه آن به سهام تقسيم شده و مسئوليت صاحبان سهام ، محدود به مبلغ اسمي سهام آنهاست .
شركت سهامي عام:
شركت هايي كه موسسين آنها قسمتي از سرمايه شركت را از طريق فروش سهام به مردم تامين مي كنند.
شركت سهامي خاص :
شركت هايي كه تمام سرمايه آن در موقع تاسيس منحصرا" توسط موسسين تامين شده است .
نسبت P/E :
اين نسبت از تقسيم قيمت جاري هر سهم (p) بر درآمد هر سهم (EPS) حاصل مي شود .
در آمد هر سهم (EPS):
سود خالص شركت پس از كسر ماليات ، تقسيم بر تعداد كل سهام شركت .
سود قابل تقسيم هر سهم (DPS):
سود قابل تقسيم هر سهم كه پس از كسر اندوخته قانوني ، سود انباشته و اندوخته طرح و توسعه از درآمد هر سهم (EPS) حاصل مي شود .
مجمع عمومي عادي ساليانه :
مجمع عمومي شركت سهامي از اجتماع صاحبان سهام تشكيل مي شود . در مجمع عمومي عادي حضور دارندگان حداقل بيش از نصف سهامي كه حق راي دارند ضروري است .تصميمات همواره با اكثريت نصف به علاوه يك آراء حاضر در جلسه رسمي معتبر خواهد بود ، مگر در مورد انتخاب مديران و بازرسان كه اكثريت نسبي كافي نباشد . مجمع عمومي عادي سالي يك بار برگزار مي شود و فاصله دعوت و تشكيل مجمع حداقل ده روز و حداكثر چهل روز مي باشد .
مجمع عمومي فوق العاده و اختيارات آن :
در مجمع عمومي فوق العاده دارندگان بيش از نصف سهامي كه حق راي دارند بايد حاضر باشند و تصميمات مجمع همواره به اكثريت دو سوم آراء حاضر در جلسه رسمي معتبر خواهد بود . اختيارات مجمع شامل اصلاح يا تغيير مواد اساسنامه ، كاهش يا افزايش سرمايه و انحلال شركت مي باشد .
.

ترازنامه يا صورت وضعيت مالي :
ترازنامه صورتي است كه وضعيت مالي يك موسسه يا واحد تجاري رادر يك تاريخ معين نشان مي دهد.وضعيت مالي يك واحد رامي توان از طريق تعيين ميزان داراييها و بدهيها و حقوق صاحبان سهام معين نمود .بنابراين ترازنامه بايد اطلاعاتي در مورد داراييها،بدهيها وحقوق صاحبان سهام را به استفاده كنندگان صورتهاي مالي عرضه كند.
داراييها :
منابع اقتصادي شركت هستند كه داراي منافع آتي مي باشند .داراييها به دو دسته جاري و بلند مدت قابل تفكيك هستند . دارييهاي جاري به داراييهايي اطلاق مي شود كه در طول يك سال آتي موسسه قصد تبديل آنها رابه نقد داشته باشد بديهي است اگر موسسه چنين قصدي را نداشته باشد به آن دارائي بلند مدت يا ثابت مي گويند.
بدهي ها:
الف ) بدهي هاي جاري : مانند حسابهاي پرداختني، اسناد پرداختني ، حقوق و دستمزد پرداختني ، بدهي هاي معوق و
پيش دريافتها
ب) بدهي هاي بلند مدت :مانند وامهاي بلند مدت و ذخيره مزاياي پايان خدمت کارکنان
صورت سود(زيان) يا صورت عملكرد:
همانطور كه ديديد ترازنامه وضعيت مالي يك موسسه را در يك مبدا زماني نشان مي داد.صورت سود(زيان) در واقع بيانگر نتايج عملكرد موسسه يا مدير در يك بازه زماني مثبت بوده يا منفي.نكته مهمي كه در صورت سود(زيان)وجود دارد سود(زيان)عملياتي و غير عملياتي است.
سود(زيان) عملياتي:
سود يا زياني است كه در ارتباط با فعاليت اصلي موسسه مي باشد بديهي است به سود يا زياني كه در ارتباط با فعاليت اصلي موسسه نباشد ،سود يا زيان غير عملياتي مي گويند.
زمان و چگونگي توزيع سود نقدي هر سهم :
تقسيم سود واندوخته فقط با تصويب مجمع عمومي عادي مي باشد و تقسيم حداقل 10 درصد از سود ويژه سالانه
مي باشد .حداكثر مهلت پرداخت سود نقدي8 ماه پس از برگزاري مجمع عمومي عادي مي باشد .
اندوخته قانوني :
هيات مديره مكلف است هر سال 5 درصد از سود خالص شركت را با عنوان اندوخته قانوني موضوع كند. همين كه
اندوخته قانوني به 10 درصد سرمايه شركت رسيد ، موضوع كردن آن اختياري است .
ارزش ويژه هر سهم :
ارزش ويژه هر سهم از حاصل تقسيم حقوق صاحبان سهام بر تعداد كل سهام عادي شركت بدست مي آيد .
حقوق صاحبان سهام:
شامل سرمايه شركت ، اندوخته قانوني ،اندوخته طرح و توسعه ،اندوخته احتياطي وسود انباشته مي باشد.

دارائيهاي جاري	29-اسفند-82 / به ميليون ريال	بدهيهاي جاري	29-اسفند-82 / به ميليون ريال
موجودي نقدي	16270	حسابهاي پرداختني تجاري	16762
حسابها و اسناد تجاري	95828	ساير حسابها واسناد پرداختني	15369
ساير حسابها و اسناد دريافتني	3235	پيش دريافتها	331
موجودي مواد وكالا	28501	ذخيره ماليات	2689
سفارشات وپيش پرداختها	579	سود سهام پيشنهادي وپرداختني	3396
جمع دارائيهاي جاري	71608	تسهيلات مالي دريافتني	5656
دارائيهاي ثابت مشهود	19765	جمع بدهيهاي جاري	23725
سرمايه گذاري بلند مدت	2172	بدهيهاي غير جاري:
ساير دارائيها	2561	ذخيره مزاياي پايان خدمت كاركنان	11520
ساير حسابهاي دريافتني بلند مدت	375	جمع بدهيها	55165
		حقوق صاحبان سهام
		سرمايه	30000
		اندوخته قانوني	715
		ساير اندوخته ها	12895
		سود انباشته	10906
جمع دارائيهاي غير جاري	35173	جمع حقوق صاحبان سهام	54516
جمع دارائيها	109781	جمع بدهي و حقوق صاحبان سهام	109781

ترازنامه
در تاريخ 29 اسفندماه 1382

صورت سود و زيان
براي دوره مالي منتهي به 29 اسفند 1382

29اسفند82
ميليون ريال

فروش خالص	121،560
بهاي تمام شده كالاي فروش رفته	(106،720 (
سود ناويژه	14،840
هزينه هاي توزيع و فروش و عمومي اداري	(7958)
سود (زيان) عملياتي	6،882
هزينه هاي مالي	(956)
خالص درآمد (هزينه) غير عملياتي	366
سود قبل از كسر ماليات	6،292
ماليات	(928)
سود خالص	5،364

فرآيند سرمايه گذاري در بورس اوراق بهادار

پس از اين كه سرمايه گذار ، تصميم خود را نسبت به سرمايه گذاري در خريد يك ورقه بهادار خاص ، يا مجموعه اي از اوراق بهادار، اتخاذ كرد . براي اجراي منظور خود بايستي به يكي از كارگزاران مراجعه كرده . دستور خريد يا فروش خود را به آنها ارائه دهد.
كارگزاران :
كارگزاران اشخاصي حقوقي هستند كه نقش واسطه بين خريدار و فروشنده را در بازار بورس ايفامي كنند . آنها در اين نقش ، وظيفه يافتن خريدار براي فروشنده و فروشنده براي خريدار را بر عهده دارند . به عبارتي آنها عامل تطابق عرضه و تقاضا هستند . كارگزاران طي تشريفات و آزمون هاي متعدد و خاصي انتخاب مي شوند و بنابراين در كار خود صلاحيت ، مهارت و دانش لازم را دارا مي باشند . كارگزاران وظايف متنوعي دارند كه مهمترين آنها را می توان اينگونه برشمرد:
انجام معامله : اجراي سفارش خريد براي خريداران و سفارش فروش براي فروشندگان .
اداره حساب سرمايه گذاري اشخاص : شركتهاي كارگزاري در برخي موارد نقش مديريت حساب سرمايه گذاري اشخاص را ايفا
مي كنند .
مشاوره و راهنمايي : كارگزاران با دسترسي نسبتا" وسيع و سريع تر به اطلاعات ، و با داشتن كارشناسان متخصص معمولا" خدمات اطلاعاتي قابل توجهي به مشتريان ارائه مي دهند.
معرفي شركت ها براي پذيرش در بورس.
معيارهاي انتخاب كارگزار:
قابليت انجام سريع سفارش مشتري
داشتن اطلاعات مربوط و كافي
داشتن سيستم هاي داخلي مناسب
فرايند دريافت و اجراي سفارش :
بعد از انتخاب كارگزار مناسب ، نوبت به ارائه سفارش خريد يا فروش مي رسد . سفارشات مشتريان از طريق فرمهايي كه توسط سازمان بورس در اختيار كارگزاران قرار مي گيرد انجام مي شود . در صورتي كه سفارش مزبور خريد باشد همزمان با ارائه سفارش ، مشتري بايد وجهي معمولا" به اندازه خريد مورد نظر خود به حساب شركت كارگزاري واريز نمايد . در حالت سفارش فروش ، مشتري بايد علاوه بر فرم سفارش فروش ، فرم ديگري كه وكالتنامه فروش ناميده مي شود را نيز تكميل كند.
سفارشهاي خريد و فروش :
سفارشات خريد و فروش فرمهاي نمونه اي هستند كه رابطه حقوقي و قراردادي بين مشتريان و كارگزار ، در امر خريد يا فروش را تعيين مي كنند و به همين دليل تكميل صحيح و دقيق آنها (چه خريد يا فروش ) از اهميت خاصي برخوردار است . اين فرمها معمولا" از دو قسمت تشكيل مي شوند . يك قسمت چاپي ، كه معمولا" در تمام فرمها يكسان و مشابه است و يك قسمت جاهاي خالي كه مشتري اطلاعات مورد نظر خود در قرارداد معامله را در آنها درج مي كند . نمونه اي از سفارشات خريد و فروش به شما ارائه شده است .
با توجه به شروطي كه مي توان در قسمت قيمت گنجاند ، انواع سفارش زير به وجود مي آيد :
1. سفارش به قيمت بازار : در صورتي كه كلمه "روز" يا "جاري" در قسمت بهاي سهام درج شود سفارش به قيمت بازار شكل
مي گيرد . بر اساس اين نوع سفارش ، معامله با بهترين قيمت رايج در بازار صورت ميگيرد و با اين شيوه قيمت گذاري ، کارگزار سعي خواهد کرد در حالت خريد ، سهم مورد نظر را به پائين ترين قيمت خريداري کند و در حالت فروش ، آنرا به بالاترين قيمت به فروش برساند . اين شيوه تعيين قيمت خريد و فروش ، معمولا" انعطاف عمل زيادي براي کارگزار ايجاد ميکند و بنابراين سرعت زيادي به معامله مي بخشد . ولي در عين حال ، براي مشتري اين خطر نيز دارد که ممکن است قيمت معاملاتي نسبت به قيمت مورد نظر مشتري متضرر گردد.

2. سفارش قيمت معين :
مشتري ميتواند قيمت خاصي را در قسمت خالي مربوط درج کند . در اين صورت سفارش به قيمت مشخص بوجود ميآيد .طبق اين نوع سفارش ، کارگزار تنها در قيمت خاص مورد نظر مشتري اقدام به معامله خواهد کرد . اين شيوه تعيين قيمت ، احتمال تغيير قيمت را کاهش ميدهد ولي موجب ميشود انعطاف عمل کارگزار در معامله نيز کم شود .
3. سفارش محدود :
مشتري ميتواند در قسمت قيمت ، سقف يا کف تعيين کند ( مثلا" حداکثر ... ريال براي خريد و يا حداقل ...ريال براي فروش ). با اين شيوه عمل، انعطاف کارگزاران در محدوده قيمتي تعيين شده تا حدودي بيشتر شده ، انجام سفارش نيز تسريع ميشود . از طرفي مشتري نيز اطمينان بيشتري نسبت به دامنه قيمت معاملاتي و قيمت معامله خواهد يافت .
تعيين کد معاملاتي براي مشتريان :
بعداز اين که مشتري سفارش مورد نظر خود را به کارگزار تسليم کرد ، نوبت به تعيين کد معاملاتي مشتري مي رسد . کد معاملاتي ، نمادي است که به صورت اختصاصي براي تمام مشترياني که در بورس اوراق بهادار معامله ميکنند ، به منظور شناسايي وي در سيستم معاملاتي ، سهولت انجام معاملات از نظر دادن اطلاعات متعدد مربوط به خريداران يا فروشندگان ، نگهداري اطلاعات مشتريان ، گزارشگري هاي دوره اي و صحت معاملات انجام شده توسط کارگزاران تعيين ميشود. ( زيرا معاملاتي که در بورس صورت ميگيرد به نام شخص خريدار يا فروشنده انجام ميشود)
کد معاملاتي معمولا" علامتي است مرکب از سه حرف و پنج عدد ( مجموعا" 8 مشخصه) که حروف آن ، سه حرف اول تشکيل دهنده نام فاميل شخص ، و اعداد آن طبقه بندي وي در بانک اطلاعاتي سيستم کامپيوتري است . براي مثال براي نام رضا اسدی ممکن است در سيستم کامپيوتري کد زير مورد استفاده قرار گيرد . اسد01251، " اسد" بر گرفته از سه حرف اول نام فاميل فرد و شماره "01251" جايگاه آن در بانک اطلاعلاتي مربوط ميباشد. براي کساني که اولين بار است اقدام به خريد ميکنند ، به درخواست کارگزار توسط واحد صدور کد بورس کد معاملاتي ايجاد ميشود و سپس تمام خريد يا فروش هاي فرد با همان کد انجام ميشود .
اجراي سفارش مشتريان :
پس از اين که معاملاتي مشتري بوسيله کارگزار تعيين يا توسط بورس صادر شد ، کارگزار يا نماينده وي سفارش مشتري را وارد بازار ميکند . شبکه ارتباطات رايانه اي تشکيل دهنده بازار ، توسط برنامه اي که به آن سيستم اجراي اتوماتيک سفارشات ميگويند و نسبت به قواعد بازار و آيين نامه معاملات ، در حدي که به آن برنامه داده شده ، تسلط دارد معاملات را انجام مي دهد . روشي که سيستم از آن پيروي ميکند دقيقا " مشابه سيستم معاملات تالار و مبتني بر نوعي حراج دوگانه است . در اين سيستم ، معامله وقتي انجام خواهد شد که قيمت فروش و قيمت خريددقيقا" مساوي يکديگر گردند . بر اين اساس قواعد حراج ، اين سيستم به طور معمولي معاملات خريد را به حداقل قيمت و معاملات فروش را به حداکثر قيمت به انجام مي رساند .
سفارشات خريد و فروش که توسط کارگزاران براي معامله وارد سيستم ميشود هر يک وارد ليست مجزا ميگردد. اين سفارشات اول بر اساس قيمت خريد و فروش و دوم بر مبناي زمان ورود ، در صف خريداران ، جلوتر از همه قرار خواهد گرفت ( به ترتيب نزولي ) و در حالت فروش ، اگر فروشنده اي ارزانتر از ديگران بفروشد ، نفر اول فروشندگان خواهد شد( به ترتيب صعودي ) .
كارگزاران از ساعت 8:30 تا 18 مي توانند دستورات خريد و فروش خود را در سيستم وارد كنند يا حذف نمايند و يا تغيير دهند . هر دستور خريد يا فروش يك مشخصه زماني دارد اگر كارگزار اين مشخصه را " روز " وارد كند دستور فقط براي همان روز اعتبار خواهد داشت و در صورتي كه به صورت " باز " وارد شده باشد ، تا زماني كه كارگزار آن را حذف نكند معتبر خواهد بود .

مثال: در ليست خريداران و فروشندگان سهم خاصي ، در حال حاضر مقادير تعداد و قيمت زير وجود دارد :
سفارشات خريد سفارشات فروش

تعداد	قيمت
100	8000
150	8200
100	8250
150	8300

تعداد	قيمت
200	8000
250	7700
120	7700
1000	7000

در اين حال معامله انجام مي شود و در صفحه معاملات معامله اي با 100 سهم و به قيمت هر سهم 8000 ريال ثبت مي شود . و ترتيب صف به شكل زير خواهد بود .

سفارشات خريد سفارشات فروش

تعداد	قيمت
150	8200
100	8250
150	8300

تعداد	قيمت
100	8000
250	7700
120	7700
1000	7000

صدور اعلاميه خريد و فروش و گواهينامه موقت سهام :
بعد از انجام هر معامله براي مشتريان ( چه خريد يا فروش ) توسط سيستم يكسري فعاليت هاي پشتيباني و نهايي معامله انجام مي شود كه صدور اعلاميه هاي خريد و فروش و صدور گواهينامه موقت سهام نمونه اي از آنها مي باشد .
اعلاميه هاي خريد و فروش ، اسنادي هستند كه اطلاعات مربوط به وضعيت معامله سهام يك مشتري را نشان مي دهند . اين اعلاميه ها در حال حاضر براي هر معامله در 3 نسخه تهيه مي شوند . يك نسخه براي خريدار سهام ، يك نسخه براي فروشنده سهام ، يك نسخه براي شركتي كه سهامش معامله شده است .
نمونه اي از اين اعلاميه هاي خريد و فروش در پیوست ارائه شده است ، در هر اعلاميه ، اطلاعات زير وجود دارد :
كد شركت : براي تسهيل انجام معاملات توسط سيستم كامپيوتري ، براي هر شركت نماد خاصي طراحي شده كه متشكل از چند حرف مي باشد . اولين حرف اين نماد ، مشخصه صنعت يا گروهي است كه شركت در قالب آن فعاليت مي كند .
ساير حروف نيز تلخيصي است از نام شركت و معمولا" به گونه اي انتخاب مي شود كه به خوبي نام شركت اصلي را تداعي كند . مثلا" نماد " وبشهر " كه مختص شركت توسعه صنايع بهشهر است ، بر اساس اولين حرف "و" نشان مي دهد كه شركت در گروه شركتهاي سرمايه گذاري (واسطه مالي ) است ، و ساير حروف بهشهر نيز مخففي است از نام توسعه صنايع بهشهر . يا مثلا" غپارس نشان مي دهد كه شركت در گروه صنايع غذايي فعاليت مي كند ، و "پارس" آن ، مبين روغن نباتي پارس است .
در صورتي كه بجاي سهم ، حق تقدم آن معامله شود . در آخر اين كد يا نماد ، معمولا" حرف " ح" كه نشان دهند حق تقدم آن سهم است درج مي شود . مانند و بشهرح كه معرف حق تقدم توسعه صنايع بهشهر است.
- تاريخ انجام معامله : كه معمولا" در قسمت بالاي سمت چپ اعلاميه درج مي شود .
- مشخصات شناسنامه اي مشتري : در بخش مياني اعلاميه ها ، اطلاعات شناسنامه اي مشتريان ( خريدار يا فروشنده ) و همچنين كد معاملاتي آنها ثبت مي شود.
- مشخصات معامله و در نهايت ، در نيمه زيرين اعلاميه ، اطلاعات مالي مربوط به معامله مشتري ، از لحاظ تعداد ، نرخ معامله در سهم ، كل مبلغ معامله و كل وجوه قابل پرداخت خريدار و يا قابل دريافت فروشنده ثبت مي شوند .

هزينه انجام معاملات :
هزينه اي كه مشتريان براي انجام معامله متحمل مي شوند براي سفارشات خريد و فروش تا حدودي متفاوت است . در حال حاضر براي سفارشات خريد ، مبلغي كه خريدار مي پردازد عبارتست از 0/4 % ارزش خريد بابت كارمزد كارگزار ( مشروط بر اينكه از 5000 ريال كمتر و از 30ميليون ريال بيشتر نشود ) و مبلغ 0/15% ارزش خريد بابت كارمزد گسترش بورس . بديهي است در صورتي كه كارمزد معامله اي بيش از 30 ميليون ريال باشد ، كارمزد محاسباتي 30 ميليون ريال خواهد بود .براي سفارشات فروش ، علاوه بر دو مورد كارمزد كارگزار و كارمزد گسترش بورس ، 0/5 % ماليات فروش نيز وجود دارد .
علاوه بر اعلاميه هاي خريد و فروش توسط سيستم ، گواهينامه موقت سهام جديد صادر شده و در اختيار خريداران ، و يا فروشندگاني كه بخشي از سهام خود را فروخته اند قرار مي گيرد ( در واقع براي فروشندگان گواهينامه جديدي مساوي باقيمانده سهام اين افراد صادر مي شود ) اين گواهينامه كه قابليت نقل و انتقال دارد ، چهار روز كاري پس از روز انجام معامله صادر مي گردد و تا قبل از صدور آن شخص نمي تواند سهم خود را به فروش برساند . در صورتي كه شخص قبلا" سهام خاصي را داشته باشد و تعداد ديگري از همان سهم را بخرد با صدور گواهينامه جديد ، گواهينامه قبلي باطل شده و كل موجودي سهام وي در گواهينامه جديد ثبت مي شود . در هنگام فروش هم ، زماني كه شخص قسمتي از سهام خود را به فروش مي رساند باقيمانده سهام وي در گواهينامه صادره جديد درج مي شود و گواهينامه قبلي اعتبار ندارد . كارگزار موظف است گواهينامه هاي قبلي را ( در هنگام خريد يا فروش ) از سهامدار بگيرد و باطل نمايد .
تسويه حساب با مشتريان :
آخرين مرحله از فرايند معامله توسط مشتري ، تسويه حساب نامبرده مي باشد . تسويه حساب بر حسب اينكه مشتري خريدار باشد يا فروشنده ، از نظر دوره زماني تا حدودي متفاوت است . در حالتي كه مشتري خريدار باشد ، تسويه حساب پس از صدور اعلاميه خريد توسط بورس و روشن شدن وضع حساب مشتري در كارگزاري ممكن خواهد بود ، اما در صورتي كه مشتري ، فروشنده باشد ، تسويه حساب چهار روز كاري بعد صورت مي پذيرد . براي مثال اگر سهم در روز شنبه به فروش برسد روز چهارشنبه كارگزار وجه مشتري را به حساب وي واريز مي كند .

نمودار گردش خريد و فروش سهام در بورس اوراق بهادار

فرايند فروش سهم

فرايند خريد سهم

مراجعه فروشنده و تحويل گواهينامه نقل و انتقال و سپرده سهام به كارگزاري و تكميل فرم درخواست فروش

مراجعه خريدار به كارگزاري و تكميل فرم درخواست خريد و واريز وجه به حساب بانكي

احراز هويت توسط كارگزار فروشنده

كارگزار جديد

اجراي دستور فروش توسط كارگزار در تالار معاملات

اجراي دستور خريد توسط كارگزار در تالار معامله

دريافت اعلاميه فروش از كارگزاري (روز بعد از انجام معامله)

دريافت اعلاميه خريد از كارگزاري (روز بعد از انجام معامله)

پرداخت وجه به حساب مشتري توسط كارگزاري (4 روز بعد از انجام معامله)

دريافت گواهينامه نقل و انتقال و سپرده سهام از كارگزاري (5 روز بعد از انجام معامله)

عوامل موثر بر قيمت اوراق بهادار

عوامل موثر بر سياست تقسيم سود
مقررات قانوني
وضع نقد ينگي شركت
ديون شركت
افزايش دارايي ها
ثبات عوايد
موقعيت مالياتي سهامداران
دسترسي به بازار سرمايه
كنترل اداره شركت

الف) عوامل خرد
قابليت نقد شوندگي
تعداد سهام در دست عموم
تركيب سهامداران
سودآوري (EPS و نسبت P/E )
ثبات نسبي سودآوري
نسبت سود تقسيمي هر سهم (DPS/EPS )
ارزش ويژه هر سهم
انتشار اطلاعات
عمر شركت و ميزان استهلاك ماشين آلات
بودجه شركت ،پيش بيني سود هر سهم و ميزان تحقق آن
طرح هاي توسعه
دعاوي حقوقي
سابقه و اعتبار شركت
اطلاعات درون شركت و شايعات
عرضه و تقاضاي سهم
روند قيمت سهم
مديريت شركت
افزايش سرمايه و تاثيرات آن بر قيمت هر سهم
وضعيت قرارگيري در تابلوهاي بورس

ب) عوامل كلان
وضعيت شناسي جهان و كشور
وضعيت اقتصادي جهان و كشور
بودجه سالانه كشور
سياست هاي كلان پولي ، مالي و ارزي
تغيير قوانين و مقررات
رويدادهاي با اهميت
قيمت هاي جهاني كالا و خدمات ، تحولات تكنولوژيك
وضعيت خاص صنعت و ارتباطات بين المللي
سمتگيري كلي بازار

پيوست

نمونه فرم درخواست خريد

نمونه فرم درخواست فروش

نمونه اعلاميه خريد وفروش

نمونه گواهينامه نقل و انتقال و سپرده سهام

سايت هاي اينترنتي فعال در زمينه بورس اوراق بهادار
سايت هاي رسمي سازمان بورس
WWW.IRANBOURSE.COM
WWW.TSE.OR.IR
WWW.PAYAMBOURSE.NET
سايت شرکت خدمات بورس WWW.TSESC.COM
سايت هاي خصوصي
(مطالب و پيشنهادهاي طرح شده در سايتهاي ذيل الزاما" ديدگاه هاي سازمان بورس اوراق بهادار نيست .)
WWW.PARSPORTFOLIO.COM
WWW.ABANBROKER.COM
WWW.IRAN-INVEST.OTG
كتاب ها و نشريات موجود در زمينه بورس اوراق بهادار:
(مطالب و پيشنهادهاي طرح شده در کتب و نشريات ذيل الزاما" ديدگاه هاي سازمان بورس اوراق بهادار نيست .)
نام كتاب مولف / ناشر
1- مجموعه قوانين و مقررات بورس اوراق بهادار سازمان بورس
2- ماهنامه بورس سازمان بورس
3- بورس اوراق بهادار حسن گلريز
4- بورس و سهام غلامحسين دواني
5- مديريت سرمايه گذاري و بورس فرهاد عبدا... زاده
6- بورس اوراق بهادار جهانخاني – پارسائيان

راهنماي كارگزاران

نام شركت كارگزاري: / بانك سپه / مدير عامل: / آقاي دکتر سيدابراهيم عنايت / نماينده كرمان : / آقاي خواجه / نشاني دفتر تهران:، / ميدان آرژانتين، خ خالداسلامبولي- / نبش كوچة هشتم- پ 38 / تلفن دفتر تهران:88717936-88725559 / تلفن دفتر كرمان:2466903-2466914	نام شركت كارگزاري: / بانك صنعت ومعدن / مدير عامل: / آقاي غلامي / نماينده كرمان : / آقاي خاکساري - آقاي حسني / نشاني دفتر تهران: / خيابان حافظ، نبش كوچه ايرج- پلاك 279- طبقه اول / تلفن دفتر تهران:4-66729172 / تلفن دفتر كرمان:2466904-2466917	نام شركت كارگزاري: / مشاوران سهام / مدير عامل: / آقايعلي يارصالحى / نماينده كرمان : / خانم مرتضي پور / نشاني دفتر تهران: / ميدان آرژانتين- ابتداي بخارست- كوچه 19- شماره 9 - واحد 2 / تلفن دفتر تهران:88701398-88701363 / تلفن دفتر كرمان:2466581-2466577
نام شركت كارگزاري: / سرمايهگذارى ملى ايران / مدير عامل: / آقاي عباسعلي ارجمندي / نماينده كرمان : / خانم فيروزي- خانم اميني / نشاني دفتر تهران:خ كريمخان زند- خيابان آبان جنوبي، پلاك 80 / تلفن دفتر تهران:88903293-88919679 / تلفن دفتر كرمان:2466906-2466918	نام شركت كارگزاري: / بانك صادرات ايران / مدير عامل: / آقاي هاشم بوذرجمهر / نماينده كرمان : / آقاي اميني- خانم راغب / نشاني دفتر تهران:، / ميدان آرژانتين- بلوار بهاران- نبش ك 23- پ 16. ط اول- واحد 7 و 8 / تلفن دفتر تهران:88726158-88707107 / تلفن دفتر كرمان:2466883-2466569	نام شركت كارگزاري: / مهرآفرين / مدير عامل:آقاي اسماعيل فؤاديان / نماينده كرمان : / خانم فرشاد،خانم فيروز آبادي / نشاني دفتر تهران: / خيابان حافظ- روبروي بورس- كوچة سيمي- طبقة دوم بانك ملت / تلفن دفتر تهران:66738301-66737764 / تلفن دفتر كرمان:2466887-2466576
نام شركت كارگزاري: / بانك رفاه كارگران / مدير عامل: / آقاي محمدتقي اسكويي / نماينده كرمان : / آقاي ابوطالب-خانم اسکندري / نشاني دفتر تهران:، / ميدان آرژانتين، بلوار بهاران، خيابان بيست وسوم، پلاك 16، طبقه اول / تلفن دفتر تهران:111-8850109 / تلفن دفتر كرمان:2466881-2466920	نام شركت كارگزاري: / نوانديشان بازار سرمايه / مدير عامل: / آقاي عبدالله عيني / نماينده كرمان : / آقاي عطارد-خانم شعاعي- آقاي قاسمپور / نشاني دفتر تهران: / ميدان آرژانتين- بلوار بيهقي - روبروي شهروند- پلاك 21- طبقه اول- واحد 5 / تلفن دفتر تهران:88762975-88739378 / تلفن دفتر كرمان:2466908-2466915	نام شركت كارگزاري: / بانك پارسيان / مدير عامل: / آقاي هراتيان / نماينده كرمان : / آقاي رنجبر / نشاني دفتر تهران: / خ شريعتي خ ظفرشرقي پلاك 48طبقه فوقاني بانك پارسيان / تلفن دفتر تهران:22909071 / تلفن دفتر كرمان:2466916

#